Azerbaycan’da İş Yeri Açma Şartları: Şirket Kurma, Vergi Kaydı ve İşletme Açma Rehberi

Azerbaycan’da iş yeri açma şartları nelerdir?

Azerbaycan’da iş yeri açmak isteyen yerli veya yabancı yatırımcıların öncelikle hangi hukuki yapı üzerinden faaliyet göstereceklerini belirlemeleri, ardından şirket veya işletme kaydını tamamlamaları ve faaliyet alanına göre gerekli lisans ve izinleri almaları gerekir.

Azerbaycan’da iş kurmak için tek bir şirket türü zorunlu değildir. İş modeline göre Limited Şirket (LLC), Anonim Şirket (JSC), şube, temsilcilik, gerçek kişi ticari işletmesi veya ortaklık tercih edilebilir. Özellikle yabancı yatırımcılar açısından Azerbaycan’da yeni bir şirket kurmak ile mevcut yabancı şirketin Azerbaycan’da şube açması arasında önemli hukuki ve vergisel farklar bulunmaktadır.

Azerbaycan’da şirket kuruluşu ve iş yeri açma sürecinin hukuki çerçevesini başta Azerbaycan Medeni Kanunu, Tüzel Kişilerin Devlet Kaydı ve Devlet Sicili Hakkında Kanun, Vergi Kanunu, İş Kanunu, Yabancı Yatırımların Korunması Hakkında Kanun ve Lisanslar ve İzinler Hakkında Kanun oluşturmaktadır.

Kısa cevap: Azerbaycan’da iş yeri açmak için ne gerekir?

Genel olarak aşağıdaki adımlar izlenir:

1. İşletme veya şirket türü seçilir.
2. Şirket adı belirlenir.
3. Ana sözleşme ve kuruluş belgeleri hazırlanır.
4. Hissedarlar, sermaye yapısı ve yönetici belirlenir.
5. Hukuki adres belirlenir.
6. Vergi rejimi seçilir.
7. Devlet Vergi Servisi üzerinden kayıt başvurusu yapılır.
8. Devlet sicilinden kayıt belgesi alınır ve VÖEN tahsis edilir.
9. Banka hesabı açılır.
10. Gerekli sermaye ödenir.
11. Faaliyet alanı lisans veya izin gerektiriyorsa bunlar alınır.
12. Çalışanlar varsa iş sözleşmeleri, çalışma izinleri ve sosyal güvenlik yükümlülükleri yerine getirilir.

1. Azerbaycan’da iş kurmak için hangi şirket türleri tercih edilebilir?

Azerbaycan’da iş yeri açmadan önce en önemli hukuki karar, faaliyet için uygun işletme veya şirket türünün seçilmesidir.

Başlıca seçenekler şunlardır:

Bunun yanı sıra, menkul kıymetler ve finansal piyasalar mevzuatı, yatırım şirketleri, kredi birlikleri, bankalar, sigorta şirketleri ve diğer benzer şekilde düzenlenen faaliyetler için özel kurallar belirlemektedir. 27 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklere göre, girişim sermayesi fonu ve bunun çeşitli türlerine ilişkin hükümler mevzuata dahil edilmiştir.

LLC, Azerbaycan’da en yaygın şirket türlerinden biridir. LLC için en az bir hissedar gerekir; kanunlara esasen asgari sermaye şartı bulunmamaktadır ve yerel hissedar, yönetici veya çalışan bulundurma zorunluluğu yoktur.

Azerbaycan’da yabancıların şirket kurması mümkün mü?

Evet. Azerbaycan’da yeni şirketin yabancı yatırımcı tarafından sahip olunması mümkündür. Yabancı şirket ayrıca Azerbaycan’da yan kuruluş, şube veya temsilcilik kurmayı da tercih edebilir. Bu nedenle yabancı yatırımcı açısından temel soru yalnızca “Azerbaycan’da şirket nasıl kurulur?” değil, aynı zamanda: Azerbaycan’da LLC mi kurulmalı, yoksa yabancı şirketin şubesi mi açılmalı? sorusudur.

2. Azerbaycan’da LLC kurma şartları

Azerbaycan’da iş yeri açmak isteyen yatırımcılar açısından LLC, çoğu ticari faaliyet için değerlendirilebilecek temel yapılardan biridir.

LLC kuruluşunda başlıca olarak:

• şirket türü belirlenir,
• şirket adı seçilir,
• ana sözleşme hazırlanır,
• sermaye ve hisse dağılımı belirlenir,
• şirket direktörü atanır,
• hukuki adres belirlenir,
• vergi rejimi seçilir,
• devlet kayıt başvurusu yapılır.

Ana sözleşmenin Azerbaycan Medeni Kanunu’nun gereklerine uygun hazırlanması gerekir. Kayıt aşamasında şirket sermayesi ve hisse dağılımı ile birlikte direktör ve hukuki adres de belirlenmelidir.

Azerbaycan LLC için asgari sermaye ne kadardır?

Kanunlara esasen Limited Şirket (LLC) için asgari sermaye şartı bulunmamaktadır. Bu husus, Azerbaycan’da iş kurmak isteyen girişimciler açısından LLC yapısının önemli avantajlarından biridir.

Ancak şirket kuruluşunda belirlenen sermaye taahhüdünün ödenmesi gerekir. Azerbaycan kanunlarınca nakit sermaye katkılarının, şirket tescilinden sonra en geç üç ay içerisinde banka hesabına yatırılması gerektiği belirtilmektedir.

3. Azerbaycan’da şirket kuruluşu için gerekli belgeler nelerdir?

LLC kuruluşunda başvuruya temel olarak aşağıdaki belgeler eklenir:

• şirket kuruluş kararı,
• şirket ana sözleşmesi,
• hissedarların kimlik belgeleri,
• direktörün kimlik belgesi,
• kayıt başvurusu,
• gerekli diğer kuruluş belgeleri.

Başvuru noter onaylı olarak Devlet Vergi Servisi’nin Tek Durak (“bir-pəncərə”) kayıt sistemi üzerinden yapılır.

Yabancı yatırımcılar bakımından ayrıca belgelerin hazırlanması ve Azerbaycan’da kullanılabilir hale getirilmesi önemlidir. Yabancı şirketin şube veya temsilcilik açması halinde ana sözleşme, şirket sözleşmesi varsa bu sözleşme, şirket kayıt belgesi, kuruluş kararı ve vekâletnameler gibi belgelerin temin edilmesi; yurt dışında düzenlenen belgelerin apostil edilmesi ve Azerbaycan diline noter onaylı tercümesinin yapılması gerekir.

4. Azerbaycan’da şirket vergi kaydı nasıl yapılır?

Azerbaycan’da şirket kuruluşunun önemli aşamalarından biri vergi rejiminin belirlenmesidir.

Kayıt başvurusunda şirketin tabi olacağı vergi rejimi belirtilir:

• basitleştirilmiş vergi rejimi,
• kurumlar vergisi rejimi,

seçenekleri belirtilmektedir.

Şirket KDV mükellefi olmak istiyorsa kayıt başvurusunda KDV kaydı seçeneği de işaretlenebilir.

Şirket tescil edildiğinde Devlet Vergi Servisi tarafından VÖEN (Vergi Ödəyicisinin Eyniləşdirmə Nömrəsi – Vergi Kimlik Numarası) tahsis edilir. Ticaret sicilinden alınan kayıt belgesi şirketin kurulduğunu gösterir.

VÖEN almak şirket kurmak için yeterli midir?

Hayır. VÖEN ve şirket tescili, işletmenin hukuki ve vergisel altyapısını oluşturur; ancak bazı faaliyetlerin yürütülmesi için ayrıca lisans veya izin gerekebilir. Bu nedenle şirket kuruluşundan önce faaliyet alanının lisans ve izin bakımından ayrıca incelenmesi gerekir.

5. Azerbaycan’da şirket açmak için banka hesabı gerekli midir?

Şirket tescilinden sonra şirket adına banka hesabı açılması, ticari faaliyetlerin yürütülmesi açısından temel pratik adımlardan biridir.

Banka hesabı açılması için şirketin kayıt belgesinin noter onaylı kopyası, imza yetkili kişilerin imza örneği ve mühür örneği kullanılabilir. Kişilerin Azerbaycan’da oturum iznine sahip olmasının zorunlu değil.

Banka hesabı açılması şirket kuruluşunun hukuki bir şartı olmaktan ziyade pratik bir gereklilik olarak değerlendirilmelidir.Şirket mührünün de aynı şekilde pratik nedenlerle alınmasının önemlidir.

6. Azerbaycan’da iş yeri açmak için lisans veya izin gerekir mi?

Her işletme için lisans gerekmez.

Azerbaycan’da yalnızca ilgili mevzuatta lisans veya izin gerektirdiği belirtilen faaliyetler için ayrıca lisans veya izin alınması gerekir. Lisans, belirli iş faaliyetlerinin yürütülmesine izin veren resmi belge; izin ise belirli iş operasyonları için verilen özel onaydır.

Lisans gerektirebilen faaliyetler arasında örneğin:

• özel sağlık hizmetleri,
• eczacılık,
• özel eğitim kurumları,
• telekomünikasyon ve posta hizmetleri,
• tehlikeli madde taşımacılığı,
• sıvı ve doğal gaz tesislerinin kurulması ve işletilmesi,
• asansör kurulumu ve bakımı,
• yangın koruma faaliyetleri,
• inşaat ve montaj çalışmaları,
• inşaat ruhsatına tabi yapıların tasarımı,
• özel veterinerlik hizmetleri,
• veteriner ilaçlarının üretimi ve satışı,
• bazı tarım kimyasallarının üretimi ve ithalatı

gibi alanlar bulunmaktadır.

Ayrıca inşaat, elektrik, petrol ve gaz, gıda, ilaç ve yabancı çalışanların istihdamı gibi alanlarda farklı izin ve onay mekanizmaları söz konusu olabilir.

Sonuç: Azerbaycan’da şirket kurmak ile belirli bir sektörde faaliyete başlamak aynı şey değildir. Şirket tescili tamamlandıktan sonra ilgili faaliyet için özel lisans veya izin gerekip gerekmediği ayrıca kontrol edilmelidir.

7. Yabancı şirket Azerbaycan’da nasıl iş yeri açabilir?

Yabancı şirketlerin Azerbaycan pazarına girmesi için temel olarak üç farklı yapı değerlendirilebilir:

1. Azerbaycan’da bağlı/yan kuruluş kurmak
2. Şube açmak
3. Temsilcilik açmak

Yan kuruluş, Azerbaycan hukukuna göre ayrı bir tüzel kişilik olarak faaliyet gösterir. Kendi adına sözleşme yapabilir ve ticari faaliyetlerde bulunabilir.

Şube ise ana şirketten ayrı bir tüzel kişilik değildir. Ana şirket şubenin yükümlülüklerinden sorumludur. Şube yalnızca ana merkezin belirlediği ticari faaliyetleri yürütür.

Temsilcilik ise genel olarak pazarlama, irtibat ve temsil faaliyetleri için kullanılır ve ticari faaliyet yürütmeye uygun olmayan bir yapıdır. 

8. Azerbaycan’da şube açma şartları

Yabancı bir şirketin Azerbaycan’da şube açması halinde öncelikle yabancı şirketin yetkili organının şube açılmasına ilişkin resmi kararı alınır.

Ardından:

• şube direktörü belirlenir,
• gerekirse direktöre vekâletname verilir,
• şube iç tüzüğü hazırlanır,
• direktör için vekâletname hazırlanır,
• ana şirketin kuruluş ve kayıt belgeleri temin edilir,
• gerekli belgeler apostil edilir,
• yabancı belgeler Azerbaycan diline noter onaylı olarak tercüme edilir,
• şube için devlet kayıt başvurusu yapılır,
• kayıt belgesi alınır,
• mühür hazırlanır,
• banka hesabı açılır.

Bu süreç, kaynak rehberde yabancı şirketlerin Azerbaycan’da şube veya temsilcilik açması için öngörülen temel prosedür olarak açıklanmaktadır.

9. Azerbaycan’da iş kurduktan sonra hangi yükümlülükler vardır?

Şirketin tescil edilmesi, hukuki sürecin sonu değildir. İşletme faaliyete başladıktan sonra düzenli vergi, muhasebe, iş hukuku ve izin yükümlülükleri devam eder.

Başlıca kuruluş sonrası yükümlülükler:

Vergi ve muhasebe

• doğru ve eksiksiz finansal kayıtların tutulması,
• düzenli vergi kayıtlarının tutulması,
• aylık, üç aylık ve yıllık vergi beyannamelerinin verilmesi,
• istatistik bildirimlerinin yapılması,
• sosyal güvenlik bildirimlerinin yapılması.

Finansal kayıtların Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (IFRS) çerçevesinde doğru ve eksiksiz tutulması gerektlidir.

Çalışanlar

İşletmede çalışan istihdam edilecekse:

• çalışma sözleşmelerinin kaydı,
• elektronik iş sözleşmelerinin imzalanması,
• yabancı çalışanlar için gerekli çalışma izinlerinin alınması,
• zorunlu iş kazası sigortasının yapılması,
• çalışan ücretlerinden vergi ve sosyal güvenlik primlerinin ödenmesi

gibi yükümlülükler dikkate alınmalıdır.

10. Azerbaycan’da iş yeri açmanın en önemli hukuki noktaları

Azerbaycan’da iş kurmak isteyen yatırımcılar açısından aşağıdaki konular özellikle önemlidir:

1. Şirket türü: LLC, JSC, şube, temsilcilik veya gerçek kişi ticari işletmesi arasında doğru seçim yapılmalıdır.

2. Vergi rejimi: Şirket kuruluşundan önce uygulanacak vergi rejimi değerlendirilmelidir.

3. Faaliyet alanı: Faaliyetin lisans veya özel izin gerektirip gerektirmediği kontrol edilmelidir.

4. Yabancı yatırımcı yapısı: Yabancı şirketin yan kuruluş mu, şube mi, temsilcilik mi kuracağı belirlenmelidir.

5. Hukuki adres: Şirket kuruluşunda hukuki adres belirlenmelidir.

6. Bankacılık: Şirket adına banka hesabı açılması ve sermayenin ödenmesi planlanmalıdır.

7. Çalışanlar: Azerbaycan’da çalışan istihdam edilecekse iş sözleşmeleri, sosyal güvenlik ve yabancı çalışanlar bakımından çalışma izinleri değerlendirilmelidir.

8. Sektörel düzenlemeler: Özellikle petrol ve gaz, enerji, inşaat, gıda, ilaç, telekomünikasyon ve sağlık gibi düzenlemeye tabi sektörlerde yalnızca şirket tesciline güvenilmemelidir.

Azerbaycan’da İş Yeri Açma Şartları – Sık Sorulan Sorular

Azerbaycan’da şirket kurmak için Azerbaycan vatandaşı olmak gerekir mi?

Hayır. Kaynak rehbere göre LLC için yerel hissedar, yönetici veya çalışan zorunluluğu bulunmamaktadır. Yabancı şirketler de Azerbaycan’da yan kuruluş, şube veya temsilcilik oluşturabilir.

Azerbaycan’da LLC kurmak için minimum sermaye ne kadar?

Kaynak rehbere göre LLC için asgari sermaye şartı bulunmamaktadır.

Azerbaycan’da anonim şirket için minimum sermaye ne kadar?

Kaynak rehberde kapalı anonim şirket için 2.000 AZN, açık anonim şirket için ise 4.000 AZN asgari sermaye belirtilmektedir.

Azerbaycan’da şirket kurmak ne kadar sürer?

İncelenen kaynak, şirket kuruluşunun toplam işlem süresine ilişkin kesin bir süre vermemektedir. Bu nedenle kaynak temelinde belirli bir gün sayısı vermek doğru olmaz.

Azerbaycan’da şirket kurmak için fiziksel olarak Azerbaycan’da bulunmak gerekir mi?

Kaynak rehber, kişilerin Azerbaycan’da oturumunun zorunlu olmadığını belirtmektedir. Yabancı yatırımcıların özellikle vekâletname ve apostil süreçlerini önceden planlaması önemlidir.

Azerbaycan’da şirket kurmak için yerel ortak gerekir mi?

Kaynak rehbere göre LLC bakımından yerel hissedar zorunluluğu bulunmamaktadır.

Azerbaycan’da şirket kurunca otomatik olarak faaliyet izni alınmış olur mu?

Hayır. Şirket tescili ile sektörel lisans ve izinler farklı hukuki konulardır. Lisans veya izin gerektiren faaliyetlerde ilgili izinlerin ayrıca alınması gerekir.

Azerbaycan’da yabancı şirket şube mi yoksa LLC mi kurmalı?

Tek bir doğru cevap yoktur. Karar; ticari faaliyetlerin niteliği, sorumluluk yapısı, vergi rejimi, yatırım modeli, kamu ihalelerine katılım, ana şirketle ilişkiler ve sektörel düzenlemeler dikkate alınarak verilmelidir. Özellikle petrol ve gaz sektöründe şube ve yan kuruluşların vergisel sonuçları farklılaşabileceğinden yapı seçimi ayrıca önem taşır.

Sonuç: Azerbaycan’da iş yeri açmak için ilk adım nedir?

Azerbaycan’da iş yeri açmak isteyen bir yatırımcı için ilk adım doğrudan şirket kaydı yapmak değil, faaliyetin hukuki ve vergisel yapısını doğru planlamaktır.

En uygun yapı belirlendikten sonra genel süreç şu şekilde özetlenebilir:

İş modeli → şirket türü → şirket adı → ana sözleşme → hissedar ve direktör → hukuki adres → vergi rejimi → devlet kaydı ve VÖEN → banka hesabı → sermaye ödemesi → lisans/izinler → çalışan ve vergi yükümlülükleri.

Özellikle yabancı yatırımcılar için LLC ile şube arasındaki farkların, faaliyet alanına ilişkin lisans ve izinlerin ve kuruluş sonrası vergi, muhasebe ve iş hukuku yükümlülüklerinin şirket kurulmadan önce değerlendirilmesi önemlidir.

Bu rehber, Caspian Legal Center tarafından hazırlanan “Azerbaycan’da Şirket Kurma ve Vergi Kaydı – Şirket ve Şube Açma, Vergi Kaydı ve İş Kurma Hakkında Pratik Hukuk Rehberi” temel alınarak hazırlanmıştır.

Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Şirket türü, vergi rejimi, lisans ve izin gereklilikleri ile yabancı yatırımcıların yapısına ilişkin sonuçlar faaliyetin niteliğine göre değişebilir. Özellikle düzenlemeye tabi sektörlerde güncel mevzuat ayrıca incelenmelidir. Email: [email protected], tel: +994 50 289 89 73